Nguyên Lý Bát Trạch - Phần 14

Theo Hổn Thiên Nạp Giáp thì:
Càn nạp Giáp Nhâm, Khôn nạp Ất Quý, Đoài nạp Đinh, Cấn nạp Bính, Tốn nạp Tân, Chấn nạp Canh, Khãm nạp Mậu, Ly nạp Kỷ.
Nhưng vì Mậu Kỷ ẩn trung cung, cho nên trong Phong Thủy, Ly Hậu Thiên tại Càn Tiên Thiên, nên Ly nạp Nhâm, Khãm Hậu Thiên tại Khôn Tiên Thiên , nên Khãm nạp Quý vậy.

Kết quả ta có 8 quẻ nạp Giáp như sau:
Càn Giáp, Khôn Ất, Khãm Quý, Ly Nhâm, Cấn Bính, Đoài Đinh, Chấn Canh, Tốn Tân.
Kết hợp với Tam hợp cục Thân Tý Thìn, Tỵ Dậu Sửu, Dần Ngọ Tuất, Hợi Mão Mùi và tiên thiên bát quái phối lạc số thì ta có như sau:
Thân Tý Thìn Thủy Cục, Tý là quẻ Khãm Hậu Thiên, cho nên Thân Tý Thìn và Quý đều là Khãm 7
Dần Ngọ Tuất Hỏa Cục, Ngọ là quẻ Ly Hậu Thiên, cho nên Dần Ngọ Tuất và Nhâm đều là Ly 3
Tỵ Dậu Sửu Kim Cục, Dậu là quẻ Đoài Hậu Thiên, cho nên Tỵ Dậu Sửu và Đinh đều là Đoài 4
Hợi Mão Mùi Mộc Cục, Mão là quẻ Chấn Hậu Thiên, cho nên Hợi Mão Mùi và Canh đều là Chấn 8
Như vậy Khãm Ly Chấn Đoài quẻ bao gồm 16 sơn, còn lại 8 sơn:
Càn Giáp thuộc Càn 9
Khôn Ất thuộc Khôn 1
Cấn Bính thuộc Cấn 6
Tốn Tân thuộc Tốn 2

BÁT-QUÁI LỤC-VỊ tức NẠP-GIÁP

Dịch không đề-cập can chi nhưng thoán-từ quẻ Cổ có câu: "Tiến giáp tam nhật, hấu giáp tam nhật先甲三日，後甲三日" và hào-từ cửu-ngũ quẻ Tốn có câu: "Tiến canh tam nhật, hấu canh tam nhật先庚三日，後庚三日". Giả thác tên ngày để thủ nghiã. Ngũ-hành-gia có thuyết Nạp-giáp: lấy 10 can mà nạp vào quẻ. Sở dĩ gọi là nạp-giáp, bởi vì giáp đúng đầu hàng can. Các nhà Điạ-lý và Tu-dưỡng cũng hay dùng thuyết này. Đại để thuyết này có trước thời Tần-Hán. Có hai phép nạp-giáp: 

1. Nạp-giáp Kinh-quái tức quẻ đơn: 

Quẻ	Kiền	Khôn	Cấn	Đoái	Khảm	Ly	Chấn	Tốn
Nạp	Giáp	Ất	Bính	Đinh	Quý	Nhâm	Canh	Tân

                  Bảng 5.16 Bảng Nạp-Giáp Kinh-quái 

GIẢI THÍCH VỚI TIÊN THIÊN BÁT QUÁI VÀ PHÉP NẠP GIÁP

Ngày xưa họ Bao Hy làm vua đã làm ra bát quái, lấy gốc từ hà đồ. Tiên thiên bát quái này thứ tự là: Càn (1), Đoài (2), Ly (3), Chấn (4), Tốn (5), Khảm (6), Cấn (7), Khôn (8).



Hệ từ truyện nói rằng: "Trời đất định vị, núi đầm thông khí, sấm gió quện vào nhau, thủy hỏa không bắn nhau", đây là miêu tả quá trình bát quái sinh hóa: